Błąd medyczny może nieść za sobą tragiczne skutki – pogorszenie zdrowia, utratę sprawności, a nawet śmierć bliskiej osoby. Pacjent, który ucierpiał w wyniku nieprawidłowego leczenia, ma prawo domagać się sprawiedliwości i to nie tylko w postaci odszkodowania. Jak dokładnie to zrobić? Kiedy zaniedbania ze strony lekarza można uznać za błąd medyczny? Jak dochodzić roszczeń i od kogo domagać się rekompensaty? Odpowiedzi znajdziesz w tym artykule.
Czym jest błąd medyczny i błąd w sztuce lekarskiej?
Błąd medyczny to takie zachowania lekarza, pielęgniarki, personelu lub innego pracownika służby zdrowia, które jest niezgodne z obowiązującymi standardami, aktualną wiedzą i prowadzi do szkód u pacjenta – pogorszenia stanu zdrowia, wydłużenia czasu leczenia, a w skrajnych wypadkach nawet śmierci.
Jak widzisz, konieczne jest spełnienie aż 3 warunków:
- popełnienie błędu (np. postawienie błędnej diagnozy albo pomylenie kart pacjentów i w efekcie podanie niewłaściwego leku),
- skutek takiego błędu w postaci pogorszenia stanu zdrowia lub śmierci,
- związek między błędem a skutkiem.
Przepisy przewidują nie tylko odpowiedzialność lekarza za błąd medyczny. Od kogo jeszcze możesz dochodzić odszkodowania?
Pojęcie błędu medycznego najczęściej kojarzy się z błędem lekarza. Stąd zresztą równie często co o błędzie medycznym mówi się o „błędzie lekarskim” albo „błędzie w sztuce lekarskiej”. W praktyce jednak pojęcie błędu medycznego jest znacznie szersze.
Ma to duże znaczenie w kontekście ustalenia, od kogo możesz dochodzić odszkodowania. Wiele zależy od tego, do jakiego rodzaju błędu medycznego doszło. Jeśli jest to np. błąd wynikający ze złej organizacji, to odpowiedzialna będzie placówka, nie konkretna osoba. Z kolei jeśli np. lekarz postawił błędną diagnozę, nie oznacza to automatycznie, że do niego zgłosisz się po odszkodowanie. Znaczenie ma również to, na jakich zasadach był zatrudniony w placówce (np. w ramach umowy o pracę czy umowy zlecenia).
Kiedy pacjent może ubiegać się o odszkodowanie za błąd lekarski?
Nie zawsze, gdy odniesiesz uszczerbek na zdrowiu, należy Ci się wypłata odszkodowania. I nie każde działanie albo zaniechanie ze strony lekarza czy szpitala oznacza, że doszło do błędu medycznego.
Wszystko sprowadza się do definicji wspomnianej na wstępie artykułu. Musisz upewnić się, że łącznie spełnione zostały wszystkie 3 warunki: jest wina, jest szkoda i jest związek między jednym a drugim.
Jak to wygląda w praktyce? Załóżmy, że lekarz postawił błędną diagnozę, a pacjent zmarł. Zgodnie z obecnym stanem wiedzy inny specjalista na jego miejscu dokonałby prawidłowej oceny. Możemy więc mówić, że ten konkretny lekarz nie dochował należytej staranności – mamy więc winę. Jednocześnie okazuje się, że pacjenta nie dałoby się uratować. Zmarł z powodu zaawansowanego nowotworu, którego nie było już szans wyleczyć. To nie błędna diagnoza doprowadziła więc do śmierci. A tym samym odszkodowanie wcale nie należy się bliskim zmarłego pacjenta, bo nie było związku przyczynowo-skutkowego między zaniedbaniem lekarza a śmiercią.
Jak widzisz, sprawa nie jest więc taka prosta. Nawet sytuacje, w których z pozoru wydaje się, że masz pełne prawo pociągnąć do odpowiedzialności cywilnej za popełnione błędy medyczne, nie będziesz mieć takiej możliwości. Właśnie dlatego tego rodzaju przypadki warto konsultować z doświadczoną kancelarią.
Odszkodowanie i zadośćuczynienie – co przysługuje poszkodowanemu pacjentowi?
Załóżmy, że na skutek błędu medycznego doszło do szkód. Co w takim razie należy się poszkodowanemu? Nie tylko odszkodowanie, ale także inne świadczenia.
Przede wszystkim pacjent może dochodzić odszkodowania za poniesioną szkodę majątkową, czyli domagać się m.in. zwrotu kosztów leczenia, rehabilitacji, leków, sprzętu ortopedycznego czy dojazdów do placówek medycznych. Jeśli w wyniku błędu poszkodowany utracił możliwość zarobkowania, może także żądać odszkodowania za utracone dochody.
Kolejnym świadczeniem jest zadośćuczynienie za błąd medyczny – czyli rekompensata za cierpienie fizyczne i psychiczne, ból, stres, utratę komfortu życia czy trwałe oszpecenie. Wysokość zadośćuczynienia zależy m.in. od rozmiaru krzywdy, wieku pacjenta i trwałości skutków błędu.
W niektórych przypadkach przysługuje również renta, np. jeśli pacjent wymaga stałej opieki lub nie może podjąć pracy. Renta może być wypłacana cyklicznie lub jednorazowo – w zależności od sytuacji i orzeczenia sądu.
Jeśli błąd medyczny doprowadził do śmierci pacjenta, jego bliscy mogą ubiegać się o zadośćuczynienie za śmierć osoby najbliższej, zwrot kosztów pogrzebu, a także rentę alimentacyjną, jeśli zmarły utrzymywał rodzinę.
Jak uzyskać odszkodowanie za błąd medyczny krok po kroku
Dochodzić odszkodowania za błąd medyczny można skutecznie, ale wymaga to odpowiedniego przygotowania i znajomości procedur. Nie bez powodu wielu poszkodowanych korzysta z pomocy kancelarii specjalizującej się w błędach medycznych. Jest to skomplikowany proces, o czym przekonasz się po zapoznaniu z poniższymi krokami, o które należy zadbać.
Sprawdź, czy na pewno doszło do błędu medycznego
Błąd medyczny musi polegać na naruszeniu obowiązujących standardów postępowania – tzw. należytej staranności. Ocenę, czy doszło do błędu w sztuce lekarskiej, może przeprowadzić prawnik we współpracy z biegłym lekarzem specjalistą. Warto więc skonsultować sprawę z doświadczoną kancelaria i upewnić się, że możesz otrzymać odszkodowanie za błąd w sztuce lekarskiej lub inny błąd medyczny.
Sprawdź, kto ponosi cywilną odpowiedzialność za błąd medyczny
Placówki i niektórzy lekarze mają wykupione ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej za błędy medyczne, dlatego po odszkodowanie będziesz zgłaszać się zwykle do ich ubezpieczyciela. Najpierw musisz jednak ustalić, czyj będzie to ubezpieczyciel – konkretnego pracownika, czy może placówki medycznej. Wszystko zależy od formy zatrudnienia i okoliczności zdarzenia. Jak wygląda to w Twoim przypadku, również może zweryfikować prawnik.
Zgromadź dowody, które pozwolą udowodnić błąd i wysokość należnych świadczeń
Podstawą każdej sprawy o odszkodowanie za błąd medyczny jest dokumentacja: np. historia choroby, wypisy ze szpitala, wyniki badań, opinie innych lekarzy czy rachunki potwierdzające koszty leczenia i rehabilitacji.
To Ty musisz udowodnić, że doszło do błędu medycznego i to Ty musisz przekonać ubezpieczyciela lub sąd, że odszkodowanie i inne świadczenia, których się domagasz, należą Ci się w konkretnej wysokości. Im lepiej udokumentujesz skutki błędu, tym większa szansa na uzyskanie pełnej kwoty świadczeń.
Jak wysoką kwotę odszkodowania i zadośćuczynienia za błąd medyczny możesz otrzymać?
Wysokość odszkodowania będzie zależeć od rzeczywiście poniesionych przez Ciebie szkód i strat – wydatków poniesionych na leczenie, rehabilitację, zakup specjalistycznego sprzętu czy dojazd do placówek. Może uwzględniać także utracone zarobki wynikające z niemożliwości wykonywania pracy. Właściwą kwotę da się więc precyzyjnie wyliczyć i udokumentować.
Znacznie trudniej jest w przypadku zadośćuczynienia. To świadczenie ma rekompensować krzywdę niemajątkową – a więc cierpienie fizyczne, psychiczne, stres, lęk, ograniczenia w codziennym funkcjonowaniu, utratę sprawności czy trwałe oszpecenie. W przeciwieństwie do odszkodowania, nie da się go dokładnie wykalkulować. Sąd każdorazowo ocenia rozmiar krzywdy indywidualnie, biorąc pod uwagę m.in.:
- intensywność i czas trwania bólu i cierpienia,
- długotrwałość lub nieodwracalność skutków błędu,
- wiek poszkodowanego,
- wpływ na życie zawodowe, rodzinne i społeczne.
W praktyce zadośćuczynienie za błąd medyczny może wynosić średnio od kilkudziesięciu tysięcy do kilkuset tysięcy złotych. Wysokość ta zależy od konkretnego przypadku oraz strategii prawnej i dowodowej przyjętej w toku postępowania.
Warto pamiętać, że właściwie przygotowany wniosek i dobrze udokumentowane cierpienie (np. za pomocą opinii psychologa czy dokumentacji leczenia psychiatrycznego) może istotnie wpłynąć na przyznaną kwotę.
Jak zgłosić błąd lekarski i rozpocząć dochodzenie roszczeń?
Masz dwie możliwości dochodzenia odszkodowania – nieco dłuższe postępowanie, ale z możliwością uzyskania wszystkich należnych Ci świadczeń lub krótszą drogę, ale z limitami.
Opcja 1.: Postępowanie przed sądem
To podstawowa droga uzyskania odszkodowania i zadośćuczynienia za błąd medyczny. Oczywiście przed wkroczeniem na drogę sądową możesz wezwać ubezpieczyciela do zapłaty i odwołać się od decyzji, gdy okaże się niekorzystna. W praktyce jednak konieczne jest podjęcie dalszych kroków i złożenie pozwu przeciwko ubezpieczycielowi do sądu cywilnego. Ważne będzie także wykazanie błędu, szkody i związku przyczynowego. Sprawa może zakończyć się ugodą lub wyrokiem sądu. Ten tryb umożliwia dochodzenie pełnych roszczeń, w tym także renty, zwrotu kosztów leczenia czy zadośćuczynienia za krzywdę.
2. Fundusz Kompensacyjny Zdarzeń Medycznych
To alternatywna, szybsza i pozasądowa ścieżka, dostępna od 2024 roku. Wystarczy złożyć wniosek do Rzecznika Praw Pacjenta, który rozpatrzy go wraz z zespołem ekspertów. Jeśli szkoda zostanie uznana, Fundusz wypłaca jednorazowe świadczenie – bez konieczności udowadniania winy personelu. Minusem jest to, że kwoty świadczeń są ustalone z góry i niższe niż w postępowaniu cywilnym.
Wybór odpowiedniej drogi warto skonsultować z kancelarią – wiele zależy od rodzaju szkody, dostępnych dowodów oraz oczekiwanej wysokości świadczenia.
Dlaczego warto skorzystać z pomocy kancelarii w sprawach dotyczących błędów medycznych?
Sprawy o błędy medyczne należą do najbardziej wymagających i złożonych. Żeby uzyskać wszystkie świadczenia należne w wyniku błędu medycznego, musisz ustalić, kto odpowiada za zdarzenie, czy na pewno doszło do błędu medycznego i jakie świadczenia Ci się należą.
Aby skutecznie dochodzić roszczeń, trzeba nie tylko zgromadzić solidne dowody, ale też odpowiednio je przedstawić, złożyć właściwe wnioski i nie dać się zniechęcić formalnościom. Do tego dochodzi konieczność uzasadnienia wysokości zadośćuczynienia, o które się ubiegasz. W tym przypadku nie ma przecież możliwości ścisłego wyliczenia kwoty. Sama dokumentacja medyczna to za mało. Wiele zależy od tego, jakie argumenty przedstawisz, na jakie orzecznictwo się powołasz i jaką kwotę zadośćuczynienia ustalisz jako odpowiednią.
Te wyzwania będą znacznie prostsze z pomocą kancelarii. Doświadczony radca prawny:
- oceni czy placówka lub osoba wykonująca zawód medyczny popełniła błąd,
- pomoże zgromadzić i przeanalizować dokumentację,
- przedstawi argumenty i dowody,
- sporządzi potrzebne pisma,
- będzie reprezentować Cię przed sądem i ubezpieczycielem,
- dopilnuje formalności i terminów.
Dzięki wsparciu kancelarii zwiększasz swoje szanse na uzyskanie pełnej i sprawiedliwej rekompensaty. Nie zostawiaj sprawy przypadkowi – skonsultuj swoją sytuację z prawnikiem i podejmij świadomą decyzję o dalszych krokach.
